Em được học hai môn Văn học Mỹ và Lịch sử trong trường đại học tại Mỹ. Em cũng tham khảo ý kiến các thầy cô và bạn bè ở Mỹ về cách dạy Lịch sử ở bậc phổ thông. Trong lớp, học sinh được phép thảo luận và nêu ra ý kiến của mình. Với một tác phẩm, các em được phát biểu là "thích" hay "không thích". Với một sự kiện, các em được thảo luận xem sự kiện đó có hợp lý không, tại sao sự kiện lại diễn ra như thế. Cách chấm thi ở nước ngoài khác ta ở chỗ là họ không có đáp án cụ thể cho hai môn này. Thang điểm dựa vào khả năng lý luận của học sinh chặt chẽ đến đâu, cách hành văn có trôi chảy không, số lượng dẫn chứng đưa ra có cho thấy là em thuộc tác phẩm không. Những học sinh làm bài sơ sài, văn phong không trau chuốt hoặc lý luận quá bất hợp lý sẽ bị điểm kém. Em cho rằng đây là cách chấm điểm hợp lý.
Thay đổi cách chấm điểm sẽ buộc việc dạy và học phải thay đổi. Em tin điều này cũng tạo hứng thú khi học Lịch sử và Văn học và được học sinh hoan nghênh. Các em được tham gia vào bài giảng, được nêu ra ý kiến cá nhân và các thầy cô có thể sửa nếu ý kiến đó lệch lạc hoặc bất hợp lý. Hơn thế nữa, khả năng phân tích, cảm thụ và lý luận là những điều học sinh cần phát triển, chứ không phải học thuộc lòng.
Em đã đọc những đề thi tốt nghiệp lớp 9, lớp 12 và thi đại học những năm gần đây. Thông thường nhất là câu hỏi: "Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm" hoặc "Theo anh/chị, tác phẩm này/sự kiện này có ý nghĩa thế nào?". Tuy nhiên, luôn có đáp án kèm theo, và các em phải nêu ra được những ý cụ thể y như đáp án thì mới được điểm. Ở bậc phổ thông, em luôn là một học sinh xuất sắc môn Văn và thậm chí được cử đi thi học sinh giỏi thành phố. Tuy nhiên, em rất áy náy vì thực sự em chưa bao giờ hiểu hết các tác phẩm văn học... Với môn Lịch sử, em cũng chỉ học thuộc lòng và vì thế được điểm rất cao. Nhưng trí nhớ thì có hạn, mà khả năng phân tích thì không có, nên không thể nói rằng em thực sự hiểu các bài học Lịch sử. Đó là một hạn chế rất đáng buồn. Em nghĩ đó là lý do học sinh thờ ơ với môn Lịch sử và đạt điểm số không tốt khi thi tốt nghiệp.
Theo em, cần thay đổi cách ra đề và chấm thi. Việc này có tác động trực tiếp đến khâu dạy và học. Cách học có thể ảnh hưởng sâu sắc đến các em, vì trong tương lai, khi các em lên đại học và đi làm, khả năng phân tích tình huống mới là quan trọng.
Trần Thùy Dung