Sở thích không giống ai...
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ Nguyễn Thanh Lâm đã không có điều kiện để chơi những thứ đồ chơi hiện đại như bạn đồng trang lứa. Đồ chơi của Lâm đơn giản chỉ là những cái ốc vít gỉ, cuộn băng cassette hỏng và những đồ điện trong nhà.
Sở thích tháo đồ điện của Lâm thường là sự phiền toái cho gia đình. Mọi đồ dùng trong nhà đều bị cậu tháo tung mỗi nơi một cái và sau đó "lắp vào kiểu gì cũng thừa một vài thứ". "Sáng dọn dẹp đâu vào đấy rồi mới đi làm, trưa về nó lại bày ra khắp nhà. Có hôm còn bị đánh đòn nhưng chứng nào tật nấy, hôm sau lại tháo đồ điện", bà Nguyễn Thị Loan - mẹ Lâm, kể. Không chỉ có đồ đã hỏng, mà ngay cả dụng cụ gia dụng đang dùng cũng bị Lâm tháo ra làm vật thí nghiệm. "Ba mẹ đi làm cả ngày không có ai chơi cùng nên em mới lôi mấy đồ điện trong nhà ra tháo cho đỡ buồn. Dần dần ghiền luôn", Lâm tâm sự.
Không chỉ thích nghịch đồ điện, Lâm còn có năng khiếu vẽ. Lần đầu tiên được đưa đi thi vẽ cấp thành phố, Lâm đã đoạt giải nhất về cho trường. Ba của Lâm làm thêm nghề thợ mộc, trong nhà lại có đủ cả đục, cưa, nên ngoài việc tháo lắp đồ điện thì đóng những đồ chơi đơn giản cũng là sở thích của cậu. Chỉ vì những sở thích không giống ai ấy mà Lâm bị điện giật, bị búa đập vào tay không biết bao nhiêu lần. Cấm hoài, nhưng thấy con đam mê, dần dà, ba mẹ chuyển sang hỗ trợ cho Lâm. Tuy nhà chật chội nhưng Lâm vẫn được ưu tiên một góc để đồ điện của mình. Ở đó có đủ ốc vít, những dây đồng và cả những mảnh gỗ vụn...
... và những sáng tạo đáng chú ý
Năm học lớp 9, qua bạn bè, Lâm bắt đầu biết đến cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc do Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) phát động. Lâm đến với cuộc thi này hết sức tình cờ, một lần nhìn thấy mẹ cắt cỏ, cậu băn khoăn làm thế nào cho mẹ đỡ vất vả hơn. Ý tưởng "Máy cắt cỏ đa năng" ra đời từ đó. "Khó nhất là khâu đi mua linh kiện, mỗi cái một tí nhưng cũng rất tốn kém. Em phải nhịn ăn sáng mới có tiền để mua đồ, có khi thiếu tiền không mua được phải dừng lại. Vất vả hơn hai tháng trời, cuối cùng sản phẩm cũng hoàn thành", Lâm nói. Điều bất ngờ nhất là sản phẩm sáng tạo của Lâm trở thành một trong ba sản phẩm đại diện cho TP Đà Nẵng tham dự cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc và đã mang về giải ba duy nhất cho thành phố. Năm 2006-2007, Lâm tiếp tục sáng tạo sản phẩm "Máy gieo hạt" đi dự thi và một lần nữa lại đoạt giải ba toàn quốc. Năm 2008, Lâm lại đưa đến cuộc thi sản phẩm "Ứng dụng cánh tay robot trong nhiều lĩnh vực". Sản phẩm này được Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật TP Đà Nẵng đánh giá cao. "Ý tưởng này bắt nguồn từ mong muốn làm sao giảm bớt tần số làm việc của con người trong môi trường độc hại", Lâm tiết lộ.
Gia đình Lâm nằm trong diện hộ nghèo, ba mất khi em đang học lớp 9, một mình người mẹ phải đi làm thuê khắp nơi để nuôi hai anh em Lâm ăn học. Trong khi các bạn cùng trang lứa đang miệt mài học thêm để lo cho năm cuối cấp, thì Lâm đang chạy khắp nơi tìm việc làm để có tiền xoay xở cho năm học mới: "Em đi xin việc khắp nơi nhưng họ không cho, họ nói em chưa đủ tuổi lao động. Đi phụ hồ thì họ chê yếu". Dự định của cậu học trò trường THPT Hoàng Hoa Thám này là sẽ thi vào ĐH Bách khoa Đà Nẵng để tiếp tục theo đuổi đam mê khám phá và sáng tạo của mình.
Lê Thắm - Quỳnh Anh