Theo Hãng tin AP, hôm qua chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ, Phó đô đốc Kevin Cosgriff, tuyên bố Iran sẽ không bao giờ được phép phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu chiến lược ở vùng Vịnh. Tuyên bố này nhằm đáp lại thông điệp cứng rắn mà Iran đưa ra hôm 28.6, theo đó Iran sẽ áp đặt kiểm soát tại Hormuz nếu nước này bị Israel tấn công. Iran cũng dọa sẽ "rót" tên lửa xuống Israel và nhà nước Do Thái sẽ "không thể đương đầu" với sức mạnh tên lửa của Tehran.
Hạm đội 5 của Mỹ được đặt tại Bahrain. Phó đô đốc Cosgriff có lời phát biểu mạnh mẽ trên khi ông cùng với các chỉ huy hải quân của các nước đồng minh vùng Vịnh trao đổi ý kiến về vấn đề an ninh trong khu vực tại một cuộc hội thảo diễn ra ở Abu Dhabi (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất). Ông Cosgriff nói rằng nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz, thì Mỹ và các đồng minh "sẽ nói với thế giới rằng 40% lượng dầu mỏ hiện chỉ bị một quốc gia "thâu tóm"". Vì vậy, ông khẳng định: "Chúng tôi sẽ không cho phép Iran đóng cửa eo biển".
Tuyên bố của tướng Cosgriff được đưa ra trong bối cảnh các nhà ngoại giao Mỹ, Iran và phương Tây ra sức xoa dịu những lo ngại về khả năng xảy ra một cuộc tấn công quân sự của Israel nhằm vào Iran, tác nhân đã góp phần đẩy giá dầu lên các mức cao kỷ lục trong những ngày qua. Hãng tin Reuters dẫn lời một nhà ngoại giao phương Tây ở Tel Aviv (Israel) nói rằng, biện pháp quân sự "là cái cuối cùng chúng tôi cần làm", nhưng "nó sẽ không được sử dụng một cách dễ dãi". Theo nhà ngoại giao này, sẽ không có một cuộc tấn công như thế trong vòng 6 tháng tới.
Những nỗ lực giảm lo lắng về khả năng đối đầu giữa Israel với Iran diễn ra sau hơn 1 tuần đồn đoán xuất phát từ một bài báo của tờ New York Times cho hay giới chức Mỹ tin rằng Israel đã diễn tập cho một cuộc không kích có thể nhằm vào Iran. Lo ngại về cuộc tấn công lại bùng lên hôm 1.7 khi đài ABC News đưa tin một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên nói rằng khả năng Israel sẽ tấn công Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này đang tăng lên, và rằng Iran sẽ trả đũa cả Israel và Mỹ. Thông tin này đã đẩy giá dầu tăng thêm 2 USD, lên gần mức kỷ lục 143,67 USD/thùng hôm 30.6, vì có những lo ngại rằng Iran sẽ phong tỏa eo biển Hormuz.
Giới chức Mỹ ngay lập tức bác bỏ phát biểu nói trên. "Tôi không có thông tin gì để chứng minh điều đó", Reuters dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tom Casey. Ngoại trưởng Iran Manouchehr Mottaki thì nói với đài NBC rằng ông không tin Israel sẽ tấn công Iran. "Israel vẫn đang đối mặt với chấn thương sau cuộc tấn công chống Hezbollah ở Li-băng hồi năm 2006. Vì thế, chúng tôi không tin Israel đang ở thế có thể tiến hành một cuộc tấn công khác trong khu vực", ông Mottaki nói. Ngoại trưởng Iran cũng khẳng định rằng Tehran sẽ không phân biệt cuộc tấn công của Israel hay của Mỹ và sẽ có phản ứng trên diện rộng.
Theo Hãng tin AFP, hôm qua một quan chức Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo một cuộc tấn công nhằm vào Iran sẽ gây "thảm họa cho cả Trung Đông", đồng thời cho biết Iran "sẵn sàng xem xét nghiêm túc" đề xuất của 5 nước thành viên thường trực HĐBA và Đức nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân của Tehran.
Có hay không một cuộc chiến mới ở vùng Vịnh thật sự là điều không dễ đoán.
Trùng Quang