Cố đô Ayuthaya thuộc miền trung Thái Lan, cách Bangkok khoảng hơn 80 km. Lịch sử Ayuthaya khởi đầu từ năm 1350, khi người Thái mở rộng lãnh thổ xuống phía nam và chọn nơi đây để đóng đô. Ayuthaya tồn tại 400 năm với 33 vương triều, sau đó bị hủy diệt bởi cuộc chiến tranh liên miên giữa người Thái và Myanmar. Trong suốt thời gian tồn tại, kinh đô Ayuthaya có quy mô và sự giàu có sánh ngang Paris (Pháp), là nơi mà đông đảo thương nhân các nước trên thế giới tìm đến. Ayuthaya giờ chỉ là đống đổ nát, nhưng lẫn trong đó, còn lại những phế tích vẫn đồ sộ, minh chứng thời kỳ cực thịnh và rực rỡ về nghệ thuật kiến trúc Thái Lan theo đạo Bà La Môn và Phật giáo. Kiến trúc Ayuthaya là những mảng khối đậm và khỏe, vòm cửa thu vào và vút cao hình mũi giáo, tạo thế đứng hoành tráng từ xa nhìn vào.

Ảnh: trekearth.com

Công viên lịch sử Ayuthaya chiếm một nửa thành phố là điểm độc đáo để người đương thời đến nhìn lại thời kỳ lịch sử huy hoàng của cố đô Ayuthaya.

Những phế tích trong lòng công viên làm kinh ngạc người xem.  Các công trình ở đây chỉ được xây dựng từ gạch và đá. Chùa Wat Mahathat (chữ Wat trong tiếng Thái có nghĩa là chùa), được xây dựng từ thế kỷ 13, giờ đã hoang tàn: các tòa tháp đổ xô nghiêng, tường thành vụn vỡ. Tất cả các bức tượng đều không còn nguyên vẹn: bị mất đầu, nửa thân người, hoặc có tượng chỉ còn 3 mảnh đá ghép lại với nhau... Người ta kinh ngạc với đầu tượng Phật trong hai nhánh rễ cây – nhìn qua như thể là hình khắc trên cây. Theo lời người hướng dẫn lớn tuổi ở địa phương, tất cả đều do cuộc chiến tranh Thái Lan và Myanmar. Tượng Phật đổ, đầu tượng Phật bị rơi xuống đất, cây mọc lên và rễ cây ôm lấy đầu Phật. Khi cây lớn thì đầu tượng Phật được đưa lên cao, trở thành một bộ phận của cây. Cũng có thể do bão lụt, nước cuốn đầu Phật đến cây cổ thụ bị vướng lại. Nhưng lạ lùng, thời gian có trôi qua bao nhiêu đi nữa, cùng với mưa nắng gió sương hay bão lụt, hình hài khuôn mặt tượng Phật với nụ cười từ bi vẫn nguyên vẹn.

+ Cố đô Ayuthaya nằm giữa ba con sông Chao Phraya, Lopuri và Pesak. Nếu như đi “bụi”, bạn có thể đi từ Bangkok đến Ayuthaya bằng các phương tiện: xe ô tô, tàu hỏa và tàu thủy... Xe ô tô thì bạn chỉ mất độ chưa đến 1 giờ đồng hồ (xe ô tô ở Thái Lan chạy vận tốc trung bình 100 km/h), tàu hỏa khoảng 1 giờ rưỡi và tàu thủy mất khoảng 3 - 4 giờ. Khoảng cách từ ga tàu đến kinh thành khoảng 30 phút đi bộ. + Địa danh cố đô Ayuthaya ít có mặt thường xuyên trong các chương trình tour du lịch của các công ty, nếu đặt tour Thái Lan trọn gói, bạn có thể chọn lựa chương trình tour có điểm Ayuthaya theo yêu cầu của bạn. + Bạn nên đến Ayuthaya vào tháng 11, để có dịp tham gia vào lễ hội Loy Kratong (Hội Nến) độc đáo,  diễn ra mỗi năm một lần.

Wat Pra Si Sanphet là kinh thành, cũng là ngôi đền lớn nhất ở đây. Những tháp đồ sộ, hình chuông là biểu tượng của Ayuthaya. Đây là nơi hỏa táng thi hài các hoàng tộc. Tháp lớn để đựng tro cốt của vua. Ngay tại nơi thờ của hoàng gia, có tượng phật toàn thân dát vàng, nhưng đã bị quân Myanmar tàn phá, dùng lửa nung cho tan chảy để mang về nước. 

Cố đô Ayuthaya được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1981. Những tường thành đổ nát, tượng tật nguyền... trở thành di chứng cho một thời kỳ lịch sử vàng son. Và lời người đương thời nhắc nhở: “Ayuthaya” (theo tiếng Phạn có nghĩa là bất khả xâm phạm).

 Thủy Linh