Giá tiêu dùng tháng 4.2008 so với tháng 12.2007 (tức là sau 4 tháng) đã tăng 11,6% (tăng hai chữ số), cao gấp hơn ba lần tốc độ tăng tương ứng (3,52%) của cùng kỳ năm trước, cao nhất tính từ năm 1993 đến nay, gần bằng tốc độ tăng của cả năm 2007 (12,63%).
Nếu tính theo năm, tháng 4.2008 tăng tới 21,42% so với tháng 4 năm trước. Nếu tính bình quân chung 4 tháng năm nay so với bình quân cùng kỳ năm trước, giá tiêu dùng đã tăng 17,61%!
Trong các nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng, chỉ có giá bưu chính viễn thông do kỹ thuật công nghệ tiến bộ nhanh, do có cạnh tranh mạnh giữa các doanh nghiệp, nên giá liên tục giảm (tháng 4 giảm 0,06%, 4 tháng giảm 9,15%, sau 1 năm giảm 12,17%), còn tất cả các nhóm khác giá đều tăng. Điều đó chứng tỏ yếu tố tiền tệ vẫn còn tác động mạnh đến lạm phát, nên mới làm cho giá của tất cả các nhóm hàng đều tăng. Tốc độ tăng cuối tháng 3.2008 so với cuối tháng 12.2007 của dư nợ tín dụng cao gấp đôi của huy động vốn (10,8% so với 5,48%) đã chứng tỏ tiền từ ngân hàng ra lưu thông tăng cao hơn tiền từ lưu thông vào ngân hàng, tạo áp lực cho lạm phát.
Trong các nhóm hàng hóa, dịch vụ, thì giá lương thực tăng cao nhất (tháng 4 tăng 6,11%, 4 tháng tăng 25,12%, sau 1 năm tăng 38,21%), tiếp đến là giá thực phẩm (tương ứng là 2,22%, 15,59%, 33,63%), ăn uống ngoài gia đình (tương ứng là 2,02%, 16,52%, 30,43%). Tính chung nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng cao (tương ứng là 3,11%, 18,01%, 34,11%). Nhóm hàng này tăng cao không chỉ bởi khó khăn ở trong nước (do thiên tai, dịch bệnh lớn, chi phí đầu vào cao), mà còn do giá thế giới tăng cao kéo giá trong nước lên theo (giá gạo xuất khẩu 4 tháng năm nay tăng 54,7% so với cùng kỳ năm trước). Do nhóm hàng này chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng của dân cư (42,85%), nên đã tác động lớn đến tốc độ tăng giá chung. Đối với nhóm hộ nghèo, tỷ trọng này còn cao hơn (trên 60%) và cao gấp đôi nhóm người giàu, nên tốc độ tăng giá cao của nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống càng làm cho nhóm hộ nghèo khổ hơn.
Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng (gồm tiền thuê nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng) giá cũng tăng rất cao (tháng 4 tăng 2,62%, 4 tháng tăng 10,84%, sau 1 năm tăng 22,59%) càng làm cho mong muốn cải thiện về nhà ở của những người có nhu cầu thực, nhất là những người có thu nhập thấp trở lên xa vời.
Nhóm phương tiện đi lại, bưu điện giá tăng cao (tháng 4 tăng 2,33%, 4 tháng tăng 9,83%, sau 1 năm tăng 15,39%) chủ yếu do tác động của giá xăng dầu tăng cuối tháng 2, nay chuyển vào dịch vụ có liên quan.
Trong 8 tháng còn lại, dự đoán có 3 khả năng xảy ra:
Khả năng thứ nhất, nếu tăng bằng với tốc độ tăng giá bình quân trong 8 tháng còn lại của 16 năm qua (tăng 2,96%), thì cả năm 2008 sẽ tăng 14,9%.
Khả năng thứ hai, nếu tăng bằng tốc độ tăng giá bình quân trong 8 tháng còn lại của 3 năm từ 2004 đến 2006 (tăng 3,72%), thì cả năm 2008 sẽ tăng 15,75%.
Khả năng thứ ba, nếu tăng bằng với tốc độ tăng giá bình quân trong 8 tháng còn lại của 4 năm từ 2004 đến 2007 (tăng 4,99%), thì cả năm 2008 sẽ tăng tới 17,2%.
Nếu không có giải pháp quyết liệt và đồng bộ thì lạm phát cả năm sẽ tăng theo phương án thứ ba và có thể cao hơn.
N.M