Theo số liệu chưa đầy đủ, sản phẩm may mặc tiêu thụ nội địa chiếm khoảng 20% tổng khả năng sản xuất của cả nước. Cụ thể kim ngạch xuất khẩu may mặc hằng năm đạt 7,8 tỉ USD thì tiêu thụ trong nước khoảng 2 tỉ USD. Tuy nhiên, thống kê chưa chính thức cho thấy chỉ có khoảng 30% các mẫu thiết kế thời trang là sáng tạo trong nước, còn lại 70% là sao chép nước ngoài. Nhận định về thực trạng ngành công nghiệp thời trang Việt Nam, ông Lê Đông Triều, Tổng giám đốc Tổng công ty dệt may Gia Định, nói: "Thời trang trong nước hiện nay đã bắt đầu có một số thương hiệu lớn, chẳng hạn như Việt Tiến, Thái Tuấn, Vera, NinoMaxx... và nhìn chung các doanh nghiệp tương đối có  đầy đủ các điều kiện để phát triển. Tuy nhiên, cái thiếu hiện nay là chưa có sự kết nối các khâu trong quy trình thiết kế, sản xuất, phân phối... Chính vì vậy người ta đang tập trung vào sản xuất, xuất khẩu để có hiệu quả kinh tế ngay mà bỏ quên sản phẩm thời trang trong nước". 

Bà Đặng Minh Hạnh, Viện trưởng Viện Mẫu thời trang Việt Nam (Fadin) nhìn nhận ở góc độ thiết kế: "Ngành thời trang của Việt Nam hiện nay gần như hoàn chỉnh ở các khâu sản xuất, phân phối, bán lẻ... tuy nhiên viên gạch đầu tiên cho ngôi nhà là khâu thiết kế chưa được chú trọng nên ngành công nghiệp thời trang vẫn chưa thể định hình. Khâu thiết kế thời trang dần dần cũng đã được thành lập một cách tự phát cách đây khoảng 10 năm, tuy nhiên vì chúng ta đang đi theo một quy trình ngược cho nên đến bây giờ nguồn nhân lực cho thiết kế thời trang còn rất nhỏ".

Ông Diệp Thành Kiệt - Hiệu trưởng trường Đào tạo dệt may Quốc tế - cho biết: "Điểm yếu lớn nhất của ngành may mặc trong nước là chúng ta phụ thuộc quá nhiều vào đơn hàng nước ngoài, họ chuẩn bị sẵn tất cả từ nguyên liệu, thông số kỹ thuật, tỷ lệ size... cho nên khi phải tự đặt ra tiêu chuẩn kỹ thuật, xác định thông số của người Việt là một vấn đề khó chịu. Theo nhận xét của giới chuyên môn, các nhà thiết kế của Việt Nam thường có quyết tâm rất cao trong các kỳ tranh tài nhưng sau đó họ lại tỏ ra lúng túng trong việc tìm lối đi riêng và đặc biệt là rất mau "mất lửa". Đó là điều dễ hiểu vì ngành công nghiệp thời trang Việt Nam không hề có bất cứ sân chơi chung nào, không có thông tin về thị trường nội địa, không rõ nhu cầu và sức mua của từng nhóm đối tượng, nên dễ rơi vào lúng túng".

Thương hiệu Việt đang nằm ở đâu?

Ngành may mặc TP.HCM đã xác định, trong thời gian tới chủ yếu tập trung vào khâu thiết kế, tạo mẫu, xây dựng thương hiệu để sản xuất các sản phẩm có hàm lượng sáng tạo và giá trị gia tăng cao, chuyển hướng phát triển ngành từ gia công xuất khẩu theo mẫu thiết kế nước ngoài sang tự thiết kế cho những đơn hàng FOB, đơn hàng kinh doanh trong nước. Tuy nhiên để thực hiện được mục tiêu này cần phải giải rất nhiều bài toán về nhân lực thiết kế, hệ thống phân phối...

Ông Nguyễn Đình Trường - Phó chủ tịch HĐQT Công ty may Việt Tiến - cho biết: "Công ty chúng tôi đã nhiều lần gửi nhân viên tham gia các khóa thi học bổng thiết kế của quốc tế, nhưng lần nào cũng bị rớt vì không đạt yêu cầu. Tôi cũng "đặt hàng" ở Fadin số lượng 50 nhà thiết kế nhưng đến nay mới chỉ tuyển dụng được 5 người. Rất khó để tìm được người vừa thiết kế được các mẫu mã thời trang gắn với công nghiệp, vừa gắn với nhu cầu thị hiếu". Về vấn đề này, bà Đặng Minh Hạnh thừa nhận thời gian qua chỉ mới cung cấp được một số ít nhân viên thiết kế thời trang cho các công ty lớn như Phương Đông, Việt Tiến, May 10 vì nhà thiết kế chuyên nghiệp phải cho ra đời ít nhất 2 bộ sưu tập trong một năm, tương đương 160 mẫu quần áo. Bà Hạnh đề nghị, trong thời gian tới các công ty may cần phải tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp cận nhiều hơn nữa công nghệ kỹ thuật của nhà máy để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực thiết kế.

Theo ông Diệp Thành Kiệt, thế giới luôn có những kết quả khảo sát để làm tiêu chuẩn so sánh giá trị thương hiệu. Còn ở Việt Nam chưa có tổ chức nào khảo sát các thương hiệu thời trang Việt, và như vậy, làm sao có thể biết được vị trí của Việt Tiến, An Phước, Phương Đông, Thái Tuấn, Nhà Bè, Thành Công nằm ở đâu trong lòng giới hâm mộ thời trang Việt? Ông Lê Đông Triều đề nghị, ngành thời trang TP.HCM cần phải làm tốt hơn nữa việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu hàng hóa, quảng cáo; thực hiện tốt dịch vụ khách hàng nhằm tăng khả năng cạnh tranh và hình ảnh của doanh nghiệp. Ông Triều cũng đề nghị UBND TP.HCM cần hình thành những trung tâm tổ chức biểu diễn thời trang với quy mô lớn, hiện đại và có chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực thiết kế thời trang.