Ông Nguyễn An Ninh, Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục cho biết: Dự thảo Đề án tổng thể đổi mới thi và tuyển sinh bao gồm 61 giải pháp đổi mới thi và tuyển sinh xoay quanh mục tiêu tổ chức một kỳ thi THPT quốc gia. Những giải pháp cơ bản bao gồm: chuyển đổi hình thức thi tự luận sang thi trắc nghiệm; để được công nhận tốt nghiệp THPT, thí sinh phải thi 5 môn (3 môn thi bắt buộc cố định gồm: Văn, Toán và Ngoại ngữ; 1 môn bắt buộc do Bộ GD-ĐT quy định từng năm; 1 môn do thí sinh tự chọn); các trường đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ), trung học chuyên nghiệp (THCN) xét tuyển theo ngành đào tạo chứ không xét tuyển theo khối như trước đây. Toàn bộ quy trình công nhận kết quả tốt nghiệp THPT của thí sinh, quy trình xét tuyển của các trường ĐH, CĐ, THCN sẽ được công khai trên mạng để xã hội giám sát và phụ huynh, học sinh có thể nắm rõ.
Về lộ trình thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia, ông Nguyễn An Ninh nói: Năm 2008 vẫn tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT và kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ riêng. Thí sinh sẽ được quản lý theo mã số. Năm 2009 sẽ tổ chức một kỳ thi THPT quốc gia, trong đó có phần riêng cho thí sinh bổ túc THPT thi tốt nghiệp. Từ năm 2009-2011 tổ chức thi đồng loạt trên toàn quốc, có cùng lịch thi, đề thi. Từ năm 2012 tổ chức thi theo các thời điểm khác nhau, ở các vùng, miền khác nhau. Đề thi vẫn do Bộ GD-ĐT ra. Bộ sẽ cố gắng để đề thi ở các điểm thi khác nhau có giá trị tương đương.
Hai vấn đề "nóng" của cuộc tọa đàm này là giải pháp chuyển đổi hình thức từ thi tự luận sang thi trắc nghiệm, và lộ trình thực hiện kỳ thi THPT quốc gia. Về chuyển đổi hình thức thi, một số ý kiến tham dự buổi tọa đàm cho rằng không nên thi trắc nghiệm đối với môn Toán. Đại diện Vụ GD Phổ thông, Vụ ĐH và sau ĐH khẳng định: dư luận xã hội không nên đánh đồng quá trình học với hình thức thi là một. Hình thức thi chỉ là phương tiện đánh giá quá trình tích lũy kiến thức của học sinh đã trở thành kỹ năng của học sinh như thế nào. Đại diện Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục Sở GD-ĐT Thái Nguyên cũng ủng hộ hình thức thi trắc nghiệm. Thực tế kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2007 ở Thái Nguyên cho thấy, hình thức thi trắc nghiệm có ưu điểm gọn nhẹ, chống lãng phí, hạn chế được gian lận trong coi thi và chấm thi.
Về quy định 5 môn thi tốt nghiệp THPT, đại diện Sở GD-ĐT Vĩnh Phúc đề nghị: Đề án đưa ra 5 môn thi để thí sinh được công nhận tốt nghiệp THPT là không hợp lý. Nên tăng thêm 1 môn tự chọn để các trường ĐH, CĐ có điều kiện lựa chọn môn xét tuyển hơn. Đề án cũng chưa đưa ra thời gian thi cụ thể. Vì chỉ có một kỳ thi nên tổ chức thi vào thời gian thi ĐH, CĐ để học sinh có thêm 1 tháng ôn tập, phụ huynh và học sinh sẽ yên tâm hơn. Điểm tối thiểu để xét tốt nghiệp THPT nên do Bộ quy định chung trên toàn quốc, nếu cho phép Ban chỉ đạo thi các tỉnh quy định sẽ lặp lại cảnh "nhà nhà" đều 100% đỗ tốt nghiệp như những năm trước.
Một số ý kiến không đồng tình với điều 26 của Đề án, quy định thí sinh "tự do" được đăng ký dự thi tại bất cứ đơn vị thi nào trên toàn quốc. Những ý kiến này cho rằng, nếu quy định như vậy sẽ có tình trạng học sinh đồng bằng lên miền núi thi để được đỗ. Nên quy định: học sinh học ở trường nào thi ở trường đó; hoặc hộ khẩu ở đâu thi ở đó.
Đại diện các Sở GD-ĐT ủng hộ lộ trình thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia mà đề án đưa ra, bởi có một thực tế là nếu chỉ có một kỳ thi sẽ gây ra sự cạnh tranh rất lớn đối với thí sinh, do đó sẽ hạn chế được tiêu cực trong phòng thi. Một ưu điểm nữa là nếu huy động được vật lực, nhân lực cho một kỳ thi, chắc chắn kỳ thi sẽ diễn ra nghiêm túc, chính xác hơn. Ông Ngô Kim Khôi, Phó vụ trưởng Vụ ĐH và sau ĐH cho biết: Ban soạn thảo đề án đang đề nghị các trường ĐH, CĐ, THCN phải công bố các điều kiện xét tuyển từng ngành để nhân dân và học sinh biết. Khi thực hiện lộ trình một kỳ thi THPT, lực lượng cán bộ, giáo viên các trường ĐH, CĐ, THCN sẽ tham gia sâu hơn, rộng hơn vào tất cả quy trình thi, chứ không phải chỉ dừng lại ở vai trò thanh tra giám sát như hiện nay.
Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục sẽ tiếp tục tổ chức các buổi tọa đàm lấy ý kiến đóng góp cho đề án trong tháng 11, với sự tham gia của các Sở GD-ĐT, các trường ĐH, CĐ, các trường THPT. Tất cả những ý kiến tại buổi tọa đàm trên sẽ tiếp tục được đưa ra thảo luận.
Dự kiến ngày 26.11, Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục sẽ hoàn tất dự thảo Đề án đổi mới thi và tuyển sinh để trình lãnh đạo Bộ GD-ĐT trước khi chính thức trình Chính phủ.
T.H