Tại TP.HCM và Hà Nội, 2 thành phố có nhu cầu lớn nhất về công chứng, gần 40 công chứng viên vẫn đang đợi được cấp phép mở văn phòng. Là một trong những người đầu tiên nộp hồ sơ mở văn phòng công chứng - ngay từ khi chưa có nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Công chứng - nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ Trần Công Trục than thở: "Tôi không bao giờ nghĩ xin mở văn phòng công chứng tư lại nhọc nhằn như thế". Đến giờ phút này ông Trục đã chuẩn bị đầy đủ mọi điều kiện: trụ sở, nhân viên... để có thể mở văn phòng tại Hà Nội, chỉ thiếu mỗi cái... giấy phép.
"Cửa ải" bây giờ chính là UBND TP Hà Nội, nơi sẽ quyết định phê duyệt hay không phê duyệt đề án Phát triển tổ chức hành nghề công chứng tại Hà Nội mà Sở Tư pháp trình từ vài tháng nay. Tình hình ở TP.HCM cũng không khá hơn. Theo thẩm phán Phạm Xuân Thọ, nguyên Chánh tòa kinh tế TP.HCM, hồ sơ của hơn 20 công chứng viên vẫn chưa được thành phố tiếp nhận "do còn phải chờ UBND TP ban hành quy chế gì đó". "Người ta nói phải có quy hoạch để khỏi chồng chéo giữa công chứng tư và công chứng nhà nước. Nhưng tôi nghĩ điều này không hợp lý. Chúng tôi sẽ hỗ trợ lẫn nhau rất tốt, cạnh tranh lành mạnh để có chất lượng tốt hơn và người hưởng lợi chính là người dân", ông Thọ nói.
Trong đề án Phát triển tổ chức hành nghề công chứng tại Hà Nội, Sở Tư pháp thừa nhận hoạt động của các phòng công chứng "vẫn chưa đáp ứng và phù hợp với xu hướng xã hội hóa công chứng" và vì thế, phát triển tổ chức hành nghề công chứng là một trong những nhiệm vụ "quan trọng, cần thiết và cấp bách".
Theo Trưởng phòng Bổ trợ tư pháp của Sở, ông Phạm Thanh Cao, Hà Nội là địa bàn diễn ra các hoạt động kinh tế sôi động, tranh chấp phát sinh từ giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại xuất hiện ngày một nhiều. Ông Cao dự báo "nhu cầu công chứng của người Hà Nội là rất lớn trong thời gian tới". Thế nhưng không ai có thể sẵn sàng trả lời câu hỏi của Thanh Niên, tại sao phải mất đến 1 năm vẫn chưa thể ban hành được cái gọi là "quy hoạch" cho hoạt động công chứng tại các địa phương này?
Luật sư Trần Công Trục cho rằng: "Có lẽ có tranh chấp về lợi ích ở đây. Có thể là thành phố không muốn chia sẻ "miếng bánh" của các phòng công chứng nhà nước". Một cán bộ Vụ Hành chính tư pháp, Bộ Tư pháp dè dặt cho rằng: "Khó có thể khẳng định việc các địa phương không muốn "nhả miếng bánh", nhưng rõ ràng các địa phương đã không làm tròn trách nhiệm". Trả lời báo chí cách đây một tháng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên từng bày tỏ thái độ "rất sốt ruột khi thấy chủ trương thành lập công chứng tư hay như thế mà một năm nay triển khai vẫn ì ạch".
"Luật đã quy định rồi thì bắt buộc phải làm, không thể khác được. Văn phòng công chứng ra đời sẽ tạo ra một nhân tố mới, thúc đẩy nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân của các phòng công chứng", Thứ trưởng Liên khẳng định.
T.N